Opis bitwy

Operacja gorlicka była największym wydarzeniem militarnym podczas I wojny światowej w Europie Środkowo-Wschodniej. Miejscem szczególnym w tym względzie są Karpaty, a szczególnie Beskid Niski u stóp, którego leży jedno z galicyjskich miasteczek – Gorlice. Blisko sto lat temu rozegrała się tu największa bitwa I wojny światowej na froncie wschodnim. Sprzymierzone wojska austro-węgierskie i niemieckie pokonały wojska rosyjskie i przełamały front.

W najnowszych opracowaniach popularyzatorskich bitwa ta jest określana także jako Małe Verdun. Należy jednak pamiętać, że bitwa pod Verdun odbyła się później od bitwy pod Gorlicami i zakończyła się właściwie klęską Państw Centralnych, zaś bitwa pod Gorlicami zwycięstwem armii niemieckiej i austro-węgierskiej. Można uznać, że operacja gorlicka stanowiła wręcz zaprzeczenie koncepcji, która doprowadziła do niemiecko-francuskich zmagań pod Verdun, ponieważ – odmiennie od walk na froncie zachodnim w 1916 roku – zmierzała nie do wyczerpania zasobów ludzkich i materiałowych przeciwnika, a do rozstrzygnięcia kampanii w drodze głębokiego przełamania frontu. Bitwa gorlicka stanowi również jeden z nielicznych podczas tej wojny przykładów ofensywy, która doprowadziła do przełamania ustabilizowanej linii frontu i jednocześnie do wytworzenia zupełnie nowej sytuacji strategicznej, przenosząc w krótkim czasie działania wojenne na odległość kilkuset kilometrów.

O tym, że bitwa pod Gorlicami z 2 V 1915 r. była przełomową i największą bitwą I wojny światowej na froncie wschodnim, świadczą opinie znanych historyków, dowódców wojskowych oraz świadków tych wydarzeń.

Bitwa pod Gorlicami okazała się najważniejszym, zakrojonym na wielką skalę działaniem zbrojnym na ziemiach polskich w I wojnie światowej. (…) Stworzyła jedną z przesłanek umiędzynarodowienia sprawy polskiej. Wreszcie przyspieszyła upadek carskiej Rosji. Jej wojska nigdy już, nawet podczas letniej ofensywy z 1916r., nie otrząsnęły się z klęsk, jakie poniosły wiosną-latem 1915 r.

Michał Klimecki, Gorlice 1915, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991

Zimą na przełomie lat 1914 i 1915 staczano nie rozstrzygające bitwy zarówno na froncie niemiecko – rosyjskim w pobliżu Łodzi, jak i na granicy węgierskiej, wzdłuż pasma Karpat. Ale potem, w maju 1915 roku, pod Gorlicami w Galicji, niemieckie oddziały dokonały tego, co okazało się niemożliwe do osiągnięcia na froncie zachodnim: przerwały linię wroga i rozsypały się wachlarzem po leżącej za nią równinie. W sierpniu zajęły Warszawę i ponownie zdobyły Lwów. Jesienią wkroczyły na Litwę i stanęły gotowe do przejścia przez góry do Rumunii.

Norman Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków 1999

Bardzo duże znaczenie nadali bitwie najwyżsi dowódcy państw centralnych Austrii i Niemiec. Feldmarszałek Erich von Falkenhayn, naczelny dowódca wojsk niemieckich w latach 1914-1916 wspomina w pracy Niemieckie Naczelne Dowództwo w latach 1914-1916, Warszawa 1926:

Bitwa pod Gorlicami była podstawą dalszych sukcesów wojsk niemieckich i austriackich na froncie wschodnim, aż do zakończenia I wojny światowej.

Szef Sztabu Generalnego armii austro-węgierskiej Feldmarszałek Franz Conrad von Hötzendorf podkreślał w swoich wspomnieniach Aus meiner Dienst 1906-1918, Wien 1923:

(…) przełom pod Gorlicami był największym sukcesem wojsk austriackich i niemieckich, które współdziałając ze sobą doprowadziły do całkowitej klęski nieprzyjaciela(Rosji).

Oskar Tiel von Kalm w niemieckojęzycznej monografii Gorlice wydanej w Berlinie w 1930 r. zwrócił uwagę na znaczenie sojuszu niemiecko austriackiego:

Po raz pierwszy sprzymierzone wojska Niemiec i Austrii działając pod wspólnym dowództwem pod Gorlicami udowodniły, że łącząc wspólne siły można osiągnąć tak świetne, jedyne w swoim rodzaju zwycięstwo.

Cytaty pochodzą ze strony: http://www.gmgorlice1915.cba.pl

Projekt i wykonanie: Agencja Artystyczna GAP

współpraca ...więcej

  • p1 p5 p3
  • p11 p2 p6
  • p10 p12 p8
  • p13 p7 p9
  • szlak p15 p16 p17